مقدمه
يکي از مهمترين عوامل پيشرفت و توسعه کشورها استفاده صحيح از نيروي انساني و استعدادهاي نهفته در وجود آنهاست. عصر حاضر، عصر رقابت کشورهاي جهان براي بهبود و توسعه اقتصادي بر مبناي خلاقيت، نوآوري و کارآفريني است. توسعه سريع کشورهايي مانند ژاپن، کرهجنوبي، مالزي، سنگاپور و برخي کشورهاي ديگر به دليل توجه به اين مهم است. علاوه آن تغييرات سريع نيازهاي انسان، کميابي منابع در جهان و روشهاي جديد کاهش مصرف انرژي و سرانجام، تغييرات سريع در تکنولوژي، بيوشيمي و… در توجه به اهميت خلاقيت، نوآوري و کارآفريني بهطور فزاينده اي نقش داشتهاند. بنابراين براي اينکه خود را مطابق با تغييرات و دگرگونيهاي ژرف جهاني آماده سازيم بايد آموزشهاي لازم در زمينه تفکر خلاق و انتقادي براي کليه افراد جامعه ارائه شود تا هر فرد با ايدهپردازي متناسب شغل خود و عملي ساختن آن ايدهها ارزشهاي نو پديد آورد.
در اين مسير، پرورش ويژگيهايي نظير خلاقيت و ايدهپردازي، خوشبيني به آينده، خطرپذيري، آيندهنگري، توانايي رهبري و استقلالطلبي از سنين کودکي و نوجواني ميتواند مهارتهاي کارآفريني را در نسلهاي آتي نهادينه کرده و آينده درخشانتري را براي فرزندان اين سرزمين رقم بزند. جشنواره ملي خلاقيت، نوآوري و کارآفريني گامي است مؤثر در راستاي شناسايي و فراهم آوردن زمينه رشد و هدايت استعدادها و پرورش خلاقيت فردي و گروهي دانشآموزان و تسريع در نوآوري و هدايت آنان به سمت کارآفريني.
مفاهيم اصلي آغازين اين جشنواره؛ «خلاقيت» و «نوآوري» است.
خلاقيت بهکارگيري تواناييهاي ذهني براي ايجاد يک ايده يا مفهوم جديد است و نوآوري ﻓﺮاﻳﻨﺪ پرورش اﻳﺪه ناشي از ﺧﻼقيت و ﺗﺒﺪﻳﻞ آن ﺑﻪ ﻣﺤﺼﻮل، ﺧﺪﻣﺎت و روشهاي ﺟﺪﻳﺪ ﻋﻤﻠﻴﺎتي. ﺧﻼﻗﻴﺖ ﺑﺴﺘﺮ رﺷﺪ و ﭘﻴﺪايش ﻧﻮآوريﻫﺎﺳﺖ و کارآفريني، خلاقيت و نوآوري را از طريق يک فرايند سازمانيافته و منظم به نيازها و فرصتهاي بازار پيوند ميدهد.
ضرورت برگزاري جشنواره ملي خلاقيت، نوآوري و کارآفريني
- پرورش دانشآموزان پژوهنده، خلاق، نوآور و داراي روحيه کارآفريني از مهمترين اهداف سند تحول بنيادين (فصل دوم: بندهاي 5، 6، 7، 13، 24 و 25، فصل چهارم: مدرسه در افق چشمانداز 1404، فصل پنجم: بند 1، فصل ششم: بندهاي 6، 7، 14 و 15، فصل هفتم: بندهاي 1، 6، 7، 8، 15، 17، 18، 21 و 23)، اهداف مدرسه ايدهآل در سند چشمانداز جمهوري اسلامي ايران در افق 1404(بندهاي 2، 7، 8 و 10)، برنامه زيرنظام راهبري و مديريت نظام تعليم و تربيت (اهداف 6، 8، 81 و 12) و برنامه درسي ملي و نياز اساسي کشور براي پيشرفت و توسعه است و برگزاري اين جشنواره گامي مؤثر در تحقق اين اهداف.
- لزوم توجه به فلسفه برگزاري جشنوارههاي دانشآموزي مبني بر فراهم آوردن شرايط به کارگيري آموختههاي کتب درسي توسط طيف وسيعي از دانشآموزان بهگونهاي که بتوانند با قيدوبند کمتر و با دستي باز قوهي خلاقهي خود را براي ايدهپردازي بهکار گيرند و با استفاده از محصول فکر و انديشه خود به سمت کارآفريني و توليد قدم بردارند. جشنوارههاي فعلي دانشآموزي طيف محدودي از فراگيران را در حوزه پژوهش و ايدهپردازي تحت پوشش قرار ميدهد. آموزشهاي مدرسهاي بدون توجه به ايدهپردازي و ايدههاي کارآفرينانه، کاربردي نخواهند بود و قادر به حل مشکلات روزمرهي زندگي دانشآموزان و به تبع مشکلات جامعه نيستند.
- لزوم توجه به نيازهاي اساسي کشور و نيازهاي بومي و محلي در جهتدهي ايدههاي دانشآموزان و نيز توجه به الگوي اقتصاد مقاومتي. دانشآموزان مستعد و علاقهمند زيادي با بهکارگيري امکانات و صرف بودجهي خانوادهها و مدارس اقدام به پژوهش، طراحي و ساخت ميکنند که اکثر قريب به اتفاق اين طرحها غيراصولي، تکراري، فاقد صرفهي اقتصادي و قابليت تجاريسازي و کارآفريني هستند!
- ضرورت دسترسي آسان دانشآموزان، دبيران، مديران و اوليا به سامانه آموزشي حرفهاي براي آموزش نگرش و مهارتهاي خلاقيت و ايدهپردازي، نوآوري و کارآفريني.
- ضرورت پر کردن خلأ موجود در نظام تعليم و تربيت دانشآموزان مبني بر عدم ارائه آموزشي مفيد براي مسئلهيابي در زندگي روزمره و ارائه راهحل براي اين مسائل.
- لزوم تشکيل زنجيره حمايتي ستادي از دانشآموزان صاحب ايده و نوآور با همگرا نمودن وزارت آموزش و پرورش با وزارتخانهها، دستگاهها و سازمانهاي ذيربط مانند وزارتخانههاي تعاون، کار و رفاه اجتماعي و صنعت، معدن و تجارت، سازمان آموزشهاي فني و حرفهاي، معاونت علمي رياست جمهوري، بخش خصوصي و… .
- ضرورت آمادهسازي ذهني اوليا و دبيران در راستاي بسترسازي تقويت مهارتهاي خلق ايده و کارآفريني در دانشآموزان.
اهداف
شناسايي، پرورش و شکوفايي استعدادها و خلاقيتهاي دانشآموزان؛
همياري جهت تقويت و تکميل ايدهها؛
ارزش بخشيدن به دستاوردهاي علمي دانشآموزان؛
تقويت توان ارائه مطالب و يافتهها در مجامع و رقابتهاي علمي در سطوح مختلف ملي و بينالمللي؛
بهرهگيري از ايدههاي ناب در حل مسائل و مشکلات موجود و ايجاد ارتباط ميان ايدهپردازان و بازار مصرف ايده؛
آشنايي دانشآموزان با برخي از مشکلات پيشِ روي صنعت و مسائل ملي چون بحران آب و آلودگي محيطزيست و تلاش براي ارائهي راهکارهاي مناسب؛
هدايت دانشآموزان خلاق به سمت کارآفريني با بهرهگيري از ايدههاي خلاقانهي مبتني بر علم (اقتصاد دانشبنيان)؛
پرورش حس اعتمادبهنفس و خودباوري ميان دانشآموزان و سوق دادن آنان به استفاده از ظرفيتهاي ذهن خود؛
ايجاد زمينه براي دانشآموزان در کاربردي نمودن آموزشهاي مبتني بر کتب درسي در زندگي روزمره؛
ايجاد انگيزه و بستر مناسب براي بروز ايدههاي خلاقانهي اوليا و دبيران و هماهنگي ذهني آنان در کمک به ايدهپردازي دانشآموزان.
پيشينه ي جشنواره
پیشینه: دبیرخانه جشنواره ایده های برتر دانش آموزی از سال تحصیلی 95-94 به ابتکار پژوهش سرای دانش آموزی بصیرت واحد دختران ناحیه دو شهرری در سطح شهرستانهای استان تهران فعالیت خود را آغاز نمود. از دوره دوم علاوه برشهرستانهای استان تهران دانش آموزان شهر تهران نیز در این جشواره شرکت نمودند.سومین دوره با مشارکت 9 استان کشور برگزار شد. درحاشیه مراسم اختتامیه جشنواره ، نمایشگاه دستاوردها و توانمندی های برگزیدگان نیز برپاشده است.
مراسم اختتامیه سومین دوره جشنواره ایده های برتر دانش آموزی با حمایت و حضور مسئولین روابط عمومی و کانونه جوانه های بانک ملی ایران برگزار گردید. بر اساس دستاوردهای جشنواره در دوره های گذشته و باتوجه به ضرورت تکمیل زنجیره تجاری سازی ایده ها ،شورای علمی و راهبردی جشنواره ایده های برتر دانش آموزی به منظور توسعه و به روز رسانی ساختار، با حفظ اهداف و ارزش های جشنواره تصمیم گرفت چهارمین دوره ی این جشنواره با عنوان “نخستین جشنواره ملی خلاقیت، نوآوری و کارآفرینی” برگزار شود.
دبیرخانه جشنواره ایده های برتر دانش آموزی در طول سه دوره برگزاری، ارتباط خود را با برگزیدگان حتی پس از اختتامیه جشنواره حفظ نموده و در حد توان، حمایت علمی و مالی ایده های برتر جهت تبدیل به طرح، ساخت و ثبت اختراع را نیز در دستور کار خود قرار داده است .
برگزاری دوره های آموزشی و جلسات مشاوره و هدایت ایده های برگزیده، ارائه آخرین دستاوردهای علمی و تکنیک های ایده پردازی و خلاقیت، از فعالیت های اصلی دبیرخانه جشنواره ایده های برتر دانش آموزی است.
از آنجا که ارائه ایده خلاق نخستین گام در تحقق رویاها و بهبود وضع موجود و گامی در جهت کارآفرینی است، و با توجه به روند معمول جشنواره ها و مسابقات که پس از معرفی برگزیدگان کار به اتمام می رسد، در راستای تحقق گام های بعدی، طی مذاکراتی که قبل از مراسم اختامیه سومین جشنواره ایده های برتر دانش آموزی با دفتر توسعه کارآفرینی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی انجام شد، مقرر گردید دانش آموزان برگزیده به عضویت “باشگاه کارآفرینان نوجوان” در آمده و تحت آموزش مهارت های نرم کارآفرینی قرار گیرند و این آغازی برای برگزیدگان در جهت پرورش کارآفرینان خلاق و نوآور آینده کشور خواهد بود.
در حال حاضر تعداد قابل توجهی از برگزیدگان دوره های قبل جشنواره ایده های برتر دانش آموزی در حال گذراندن دوره های آموزشی “باشگاه کارآفرینان نوجوان” هستند.
حاميان جشنواره
